AB’den Meta’ya Ağır Suçlama: Sonsuz Kaydırma ve Otomatik Oynatma Yasaklanabilir!

Avrupa Birligi'nden Meta'ya "Bagımlılık Yapıcı Tasarım" Kıskacı

Avrupa Birliği (AB) yürütme organı olan Avrupa Komisyonu, sosyal medya devi Meta'ya karşı yürüttüğü soruşturmada kritik bir ön rapor yayınladı. Komisyon; Facebook ve Instagram'ın kullanıcıları ekrana bağlamak için tasarlanmış bağımlılık yapıcı özelliklerinin AB Dijital Hizmetler Yasası'nı (DSA) ihlal ettiğini bildirdi. Raporda, "sonsuz kaydırma" (infinite scroll) ve "otomatik oynatma" (autoplay) gibi özelliklerin varsayılan olarak kapalı olması gerektiği savunuldu.

Soruşturma, özellikle çocukların ve savunmasız yetişkinlerin zihinsel sağlıklarını korumayı hedefliyor.

Kullanıcıları "Otopilot Moduna" Sokan Tasarımlar

Avrupa Komisyonu, Meta'nın platform tasarımlarındaki riskleri doğru değerlendiremediğini veya bunları azaltmak için yeterli önlem almadığını iddia ediyor. Soruşturmanın merkezinde şu dört temel özellik yer alıyor:

1. Sonsuz Kaydırma (Infinite Scroll): Kullanıcının sayfayı aşağı kaydırdıkça yeni içeriklerin durmaksızın yüklenmesi.
2. Otomatik Video Oynatma (Autoplay): Bir video bittiğinde veya ekrana geldiğinde kullanıcının onayı olmadan oynatılması.
3. Agresif Bildirimler (Push Notifications): Kullanıcıyı sürekli uygulamaya geri çekmeye çalışan uyarılar.
4. Kişiselleştirilmiş Öneri Algoritmaları: Kullanıcının ilgi duyabileceği içerikleri öne çıkararak ekran başında kalma süresini maksimize eden sistemler.

Komisyon, bu özelliklerin insanları "otopilot moduna" soktuğunu, sağlıksız alışkanlıkları ve dürtüsel kullanımı teşvik ettiğini vurguluyor. Ayrıca gençlerin gece geç saatlerde Reels ve Stories gibi formatlarda aşırı zaman geçirmesine karşı Meta'nın göz yumduğu ifade ediliyor.

12 Milyar Doları Bulabilecek Dev Ceza Kapıda

Meta'nın sunduğu ekran süresi sınırlandırma ve ebeveyn kontrolü gibi araçlar da AB yetkilileri tarafından yetersiz bulundu. Bu araçların gençler tarafından kolayca geçilebildiği ve ebeveyn denetimlerinin çok fazla teknik bilgi gerektirdiği için işlevsiz kaldığı belirtildi.

Komisyon, Meta'nın platformlarını yeniden tasarlamasını, otomatik oynatma ve sonsuz kaydırmayı varsayılan olarak devre dışı bırakmasını talep ediyor. Meta'nın ön bulgulara yanıt vermek için savunma hakkı bulunuyor. Eğer ihlal kesinleşirse, Meta küresel yıllık cirosunun yüzde 6'sına kadar para cezasıyla karşı karşıya kalabilir; bu da yaklaşık 12 milyar Dolar gibi rekor bir cezaya tekabül ediyor.

AB Teknolojik Egemenlik, Güvenlik ve Demokrasiden Sorumlu Başkan Yardımcısı Henna Virkkunen konuyla ilgili yaptığı açıklamada, "Avrupalıların fiziksel ve ruhsal sağlığını korumak sosyal medya platformlarının birincil görevi olmalıdır. Dijital Hizmetler Yasası (DSA), bu bağımlılık yapıcı tasarımların hesabını sormak için elimizdeki en güçlü çerçevedir," şeklinde konuştu.

Kaynak: The Register