Eski NASA Başkanından Şok Uyarı: 'Ay'a Gitmek İçin Roket Var Ama İnecek Araç Yok!'

NASA'nın Ay Projesinde Büyük Kriz: "Elimizde İniş Aracı Yok"

NASA'nın insanlığı yeniden Ay'a götürmeyi hedefleyen milyarlarca dolarlık Artemis projesi, eski yöneticisinden sert eleştiriler aldı. Eski NASA Başkanı Jim Bridenstine, mevcut Ay iniş planının Apollo dönemine kıyasla endişe verici derecede karmaşık hale geldiğini ve en temel bileşenin hala eksik olduğunu açıkladı.

Donald Trump'ın ilk başkanlık döneminde NASA'yı yöneten Bridenstine, katıldığı bir yayında mevcut uzay mimarisini değerlendirdi. Bridenstine, NASA'nın elinde astronotları Ay yörüngesine taşıyacak SLS roketi ve Orion kapsülünün bulunduğunu ancak en kritik parçanın eksik olduğunu belirtti: "Hala bir iniş aracımız (lander) yok. İniş aracı olmadan Ay'a inemezsiniz. Bu gerçekten bu kadar basit."

Apollo'nun Sadeliği vs. Artemis'in Karmaşıklığı

Eski NASA yöneticisi, 1960 ve 70'lerdeki Apollo görevlerinin başarısını basitliğine bağladı. Apollo programında astronotlar, komuta modülü ve Ay modülü tek bir devasa Saturn V roketiyle fırlatılıyordu. Artemis projesinde ise durum çok daha karmaşık:

• Uzayda Yakıt İkmal Zorunluluğu: SpaceX'in geliştirdiği Starship tabanlı iniş aracı, Ay'a doğru yola çıkmadan önce Dünya yörüngesinde onlarca tanker roketle buluşup yakıt ikmali yapmak zorunda.
• Çoklu Fırlatma Riskleri: Hem SpaceX hem de Blue Origin'in tasarımları, yörüngede son derece karmaşık kenetlenme ve yakıt transfer işlemlerine dayanıyor.

Bridenstine, bu çoklu fırlatma ve transfer süreçlerinin operasyonel olarak "olağanüstü derecede karmaşık" ve riskli olduğunu vurguladı.

Zaman Daralıyor

NASA, son planlamasında astronotlu ilk Ay inişini Artemis IV görevine kaydırarak hedef tarihi en iyimser ihtimalle 2028 olarak belirledi. Ancak SpaceX ve Blue Origin'in iniş araçlarını bu tarihe kadar güvenli ve çalışır hale getirebileceği şüpheli.

Apollo dönemine göre federal bütçeden çok daha az pay alan NASA'nın, özel sektör iş birlikleriyle bu karmaşık düğümü nasıl çözeceği merak konusu. Ancak eski başkanın uyarısı net: ABD'nin en kısa sürede ne yapıp edip işlevsel bir Ay iniş aracı üretmeye odaklanması gerekiyor.

Kaynak: The Register