NASA’dan Roket Değişikliği: Güneş’i İnceleyecek SunRISE Misyonu SpaceX Falcon Heavy’ye Taşındı!

ULA Vulcan Centaur’daki Sorunlar NASA’yı SpaceX’e Yöneltti

ABD Havacılık ve Uzay Ajansı (NASA), Güneş'teki parçacık fırtınalarını ve radyo patlamalarını incelemek üzere tasarlanan tarihi SunRISE (Sun Radio Interferometer Space Experiment) bilimsel misyonu için sürpriz bir roket değişikliği yaptı. NASA, uyduları daha önce planlanan United Launch Alliance (ULA) üretimi Vulcan Centaur roketi yerine, SpaceX’in devasa güce sahip Falcon Heavy roketiyle fırlatacağını duyurdu.

ABD Uzay Kuvvetleri (Space Force) sponsorluğundaki bir ortak uçuş (rideshare) programı kapsamında gerçekleştirilen bu fırlatma aracı değişikliğinin arkasında, Vulcan Centaur roketinde yaşanan son teknik arızalar yatıyor.

Şubat Ayındaki Motor Arızası ULA’yı Zora Soktu

Şubat ayında gerçekleştirilen dördüncü Vulcan Centaur uçuşunda, katı yakıtlı roket motorunun (SRB) nozülünde bir yanma ve aşınma (burn-through) anomalisi yaşanmıştı. Görev başarıyla tamamlanıp yük yörüngeye oturtulsa da, bu tehlikeli anomali üzerine ABD Uzay Kuvvetleri, soruşturma tamamlanıp gerekli düzeltici önlemler alınana kadar tüm ulusal güvenlik odaklı Vulcan Centaur fırlatmalarını askıya aldı.

Bu karar, 2026 yazında fırlatılması planlanan ve montajı 2023'te tamamlanan SunRISE misyonunu ciddi bir belirsizliğe sürükledi. NASA ve Uzay Kuvvetleri, Vulcan Centaur'un yeniden uçuş onayını beklemek yerine, görevi güvenilirliği kanıtlanmış olan SpaceX Falcon Heavy’ye kaydırarak riskleri azaltmayı seçti. Ancak bu değişiklik nedeniyle fırlatma tarihinin 2027 yılına ertelenmesi bekleniyor.

Uzayda Tek Bir Dev Radyo Teleskop Kurulacak

SunRISE misyonu, uzay bilimleri açısından son derece yenilikçi bir teknolojiye dayanıyor. Proje, yer eşzamanlı yörüngenin biraz üzerinde, aralarında yaklaşık 10 kilometre mesafe bırakarak uçacak 6 adet küçük uydudan (SmallSat) oluşuyor. Her bir uydu uzay boşluğunda 2.5 metrelik dört adet radyo anteni açacak.

Bugün bu 6 minik uydu, aralarındaki mesafeyi milimetrik koruyarak **tek bir devasa radyo teleskop** gibi ortaklaşa çalışacak. Bu sayede Güneş’te meydana gelen parçacık fırtınalarının yarattığı radyo dalgası patlamaları, insanlık tarihinde benzeri görülmemiş bir detayla haritalandırılacak. SpaceX Falcon Heavy'nin 2027 yılındaki ulusal güvenlik fırlatmalarından birine dahil edilmesi planlanan bu takımyıldız, Güneş sistemimizin en hareketli enerji kaynaklarından birini uzaydan izlememizi sağlayacak.

Kaynak: The Register