Raylar Arasından Güneş Enerjisi: İsviçre’de 'Solar Demiryolu' Projesi İlk Yılını Başarıyla Tamamladı!

Tren Yolları Dev Birer Güneş Enerjisi Santraline Dönüşüyor

Küresel ısınma ve iklim kriziyle mücadelede yeşil enerji çözümleri aranırken, İsviçre’de hayata geçirilen sıra dışı bir pilot proje ilk yılını büyük bir başarıyla geride bıraktı. İsviçreli temiz enerji girişimi Sun-Ways, Buttes kentindeki aktif bir demiryolu hattının rayları arasına yerleştirdiği güneş panellerinin (fotovoltaik sistem) bir yıllık test sonuçlarını paylaştı. Sonuçlar, kullanılmayan demiryolu boşluklarının devasa birer temiz enerji kaynağına dönüştürülebileceğini kanıtlıyor.

24 Nisan 2025'te açılışı yapılan 100 metrelik pilot hat, raylar arasına sıkıştırılmış 48 adet özel güneş panelinden oluşuyor. Sistem, devreye alındığı günden bu yana 19 MWh elektrik üretti.

11 Bin Tren Geçti, Tek Bir Hata Yaşanmadı

Demiryolu güvenliğinin son derece hassas olması nedeniyle, projeye başlarken uzmanlar sarsıntı, toz ve bakım zorlukları gibi konularda endişelerini dile getirmişti. Ancak Sun-Ways CEO'su Joseph Scuderi, bir yıllık süreci şu verilerle özetliyor:

• Sıfır Kaza: Bir yıl boyunca panellerin üzerinden tam 11 binden fazla tren geçmesine rağmen hiçbir arıza, kırık veya işletimsel aksaklık yaşanmadı.
• Sürücü Güvenliği: Panellerde kullanılan özel yansıma önleyici (anti-reflection) kaplama sayesinde makinistlerin gözünün kamaşması engellendi. Ayrıca paneller, yangın riskini sıfıra indirmek için mikro çatlaklara karşı ekstra dayanıklı üretildi.
• Saatte 300 Panel Kurulumu: Şirket, raylar üzerinde hareket ederek saatte 300 adet paneli otomatik olarak ray arasına döşeyebilen özel bir makine geliştirdi. Bu sayede yüzlerce kilometrelik hatlar çok kısa sürede güneş santraline dönüştürülebiliyor.

Hedef: Ülkenin Toplu Taşıma Enerjisinin Yüzde 30'unu Karşılamak

Sun-Ways verilerine göre, İsviçre'deki tüm demiryolu ağı bu panellerle kaplandığı takdirde yılda **1 TWh** elektrik üretilebilir. Bu miktar, ülkenin tüm toplu taşıma ağının elektrik ihtiyacının tam yüzde 30'unu tek başına karşılamaya yetiyor. Finansal analizler, elektriğin birim maliyetinin (LCOE) bölgenin güneşlenme oranına göre **0.05 €/kWh ile 0.09 €/kWh** arasında olduğunu gösteriyor. En büyük avantaj ise üretilen elektriğin doğrudan trenlerin cer şebekesine (traction grid) verilmesi. Bu sayede enerji, kamu şebeke vergilerinden ve iletim ücretlerinden muaf tutularak maksimum tasarruf sağlıyor.

Teknolojinin olgunlaştığını belirten Scuderi, İtalya ve Fransa (SNCF) demiryolları ile anlaşmalar imzaladıklarını, Güney Kore ve İspanya ile de görüşmelerin sürdüğünü söyledi. Şirket, 2028 yılında ticari pazara çıkmayı, 2035'te 1.000 kilometreye ulaşmayı ve 2040 yılına kadar dünya genelinde 10.000 kilometrelik bir solar demiryolu ağı kurmayı hedefliyor.

Kaynak: The Register