Süper El Niño Küresel Balıkçılığı Vurdu: Peru’da Sezon İptal, Balık Fiyatları İkiye Katlandı!

Pasifik’teki Sıcaklık Değişimi Deniz Ekosistemini Altüst Etti

Pasifik Okyanusu’ndaki deniz yüzeyi sıcaklıklarının mevsim normallerinin üzerine çıkmasıyla tetiklenen doğal hava olayı "Süper El Niño", başlamasının üzerinden henüz bir ay bile geçmeden küresel balıkçılık sektörünü ve gıda tedarik zincirini derinden sarstı. Okyanus akıntılarındaki bu dramatik değişim, bazı ülkelerde milyarlarca dolarlık balıkçılık sektörünü felç ederken, bazı bölgelerde ise av rekorlarının kırılmasına yol açtı.

Peru hükümeti, ülkenin en önemli ihracat kalemlerinden biri olan ve küresel hayvan yemi ile balık yağı üretiminin can damarını oluşturan hamsi (anchoveta) av sezonunu süresiz olarak iptal etti. Hindistan hükümeti ise bu yıl tezgahlarda çok daha az ve küçük boyutlarda uskumru görüleceği konusunda balıkçıları uyardı.

El Niño’nun Yarattığı Kazananlar ve Kaybedenler

Okyanus sıcaklıklarındaki dalgalanma, balık türlerinin göç yollarını ve derinliklerini değiştirerek sektörde dengesizliğe yol açıyor:

• Hamsiler 100 Metre Derine Kaçtı (Kaybedenler): Normal koşullarda ekvator boyunca esen alize rüzgarları, dipteki besin açısından zengin soğuk suları yüzeye taşır (upwelling süreci). Ancak El Niño döneminde rüzgarların zayıflamasıyla bu süreç durur. Besin bulamayan hamsiler, hayatta kalabilmek için denizin 100 metreden daha derin bölgelerine indi. Endüstriyel balıkçı teknelerinin ağları maksimum 50 metre derinliğe ulaşabildiği için hamsi avlamak imkansız hale geldi.
• Ton Balığı Patlaması (Kazananlar): Sıcak su akıntıları, normalde soğuk olan Güney Kaliforniya kıyılarını ısıtınca sıcak su seven ton balıkları (tuna) kıyılara akın etti. Bölgedeki ticari ve amatör balıkçılar tarihin en verimli ton balığı sezonunu yaşıyor.
• Zayıflayan Somonlar: Kuzey Amerika kıyılarındaki somon balıkları besinsizlikten o kadar inceldi ki balıkçılar bunlara "yılan somonu" adını taktı. Somon popülasyonundaki düşüş, restoran ve market fiyatlarını tavan yaptırdı.

Tezgahlarda Fiyatlar İkiye Katlandı

Balıkçılık direktörü Juan Carlos Sueiro, iklim değişikliğinin El Niño olaylarını daha sık ve şiddetli hale getirdiğini, bunun da küresel gıda güvencesini tehdit ettiğini belirtiyor. Peru yerel pazarlarında istavrit ve levrek gibi popüler tüketim balıklarının fiyatı şimdiden ikiye katlanmış durumda. Fiyat artışları nedeniyle aileler balık yerine tavuk tüketimine yöneliyor.

Öte yandan, geçmiş El Niño dönemlerinde olduğu gibi su sıcaklığının artmasıyla karides ve deniz tarama popülasyonlarında patlama yaşanıyor. Bu durum karides fiyatlarında ciddi bir düşüş sağlayabilir. El Niño, küresel denizcilik ekonomisinde dengeleri tamamen değiştirirken, tüketicilerin de balık ürünleri için bu yıl çok daha dalgalı fiyatlarla karşılaşacağını gösteriyor.

Kaynak: Wired