Uber’den Sinsi Lobi Oyunu: Tesla ve Waymo Robotaksilerine 'İnsan Sürücü' Engeli!

Uber, Sürücüsüz Rakiplerini Kendi Platformuna Mahkum Etmek İstiyor

Yaklaşık on yıl önce, dönemin Uber CEO'su Travis Kalanick, sürücüsüz otonom araçların (AV) şirketin iş modeli için varoluşsal bir tehdit olduğunu söylemişti. Kalanick, otonom geleceğin bir parçası olmamanın Uber'in sonunu getireceğini savunuyordu. Ancak yıllar içinde Uber strateji değiştirdi: Kendi sürücüsüz araçlarını geliştirmek yerine, dünyadaki tüm robotaksi üreticilerinin (Waymo, Nuro, Baidu, Volkswagen vb.) yolcularla buluştuğu ana ticari platform olmayı seçti. Şimdi ise şirket, bu tekelci stratejisini yasalara yazdırmak için perde arkasında sinsi bir lobi faaliyeti yürütüyor.

WIRED tarafından ele geçirilen gizli belgelere göre Uber lobicileri, eyalet yönetimlerine sürücüsüz araçların sadece **"hibrit ağlar"** (insan sürücüler ile robotların yan yana çalıştığı sistemler) üzerinden hizmet vermesini zorunlu kılacak yasa taslakları sunuyor.

Yüzde 85 İnsan Sürücü Zorunluluğu Oyunu

Uber'in New Jersey'de yürüttüğü lobi faaliyeti, şirketin rekabeti nasıl engellemek istediğini açıkça ortaya koyuyor. Lobiciler tarafından eyalet senatörlerine sunulan yasa taslağı önerisinde şu maddeler yer alıyor:

• 3 Yıllık Sınırlama: Eyalette sürücüsüz yolcu taşıma hizmeti sunacak herhangi bir uygulamanın, sürüşlerinin en az yüzde 85'ini insan sürücülerle gerçekleştirmesi zorunlu kılınmak isteniyor.
• Rakipleri Engelleme: Bu kural kabul edilirse kendi robotaksi filolarını kurmak isteyen Waymo, Zoox veya Tesla gibi devler, kendi bağımsız uygulamaları üzerinden hizmet veremeyecek. Hizmet verebilmek için ya binlerce insan sürücü işe almak zorunda kalacaklar ya da doğrudan Uber platformuna entegre olacaklar.

Tesla ve Zoox Tasarımlarına Yasal Engeller

New Jersey'de görüşülen yasa tasarısı, sadece Uber'in pazar koruma hamlelerini değil, sürücüsüz araçların tasarımlarını sınırlayacak kuralları da barındırıyor. Tasarıya göre, otonom araçların sadece kameralarla çevreyi algılaması yasaklanarak, çoklu sensör (LiDAR, radar vb.) kullanılması zorunlu kılınıyor. Bu durum, sadece kamera tabanlı Full Self-Driving (FSD) sistemini kullanan Tesla için doğrudan bir yasaklama anlamına geliyor.

Ayrıca araçlarda acil durumlar için fiziksel direksiyon ve fren pedalı bulunması şart koşuluyor. Bu da Amazon’a ait Zoox gibi direksiyonsuz ve pedalsız özel otonom taksi tasarlayan üreticilerin önünü kapatıyor. Washington DC'de de benzer bir yasa tasarısı üzerinde çalışan Uber, "hibrit ağların" yasalaşması halinde insan sürücülerden teknolojiye geçişin daha yumuşak olacağını savunuyor. Ancak gerçekte bu adımlar, siber çağın en büyük ulaşım tekeli olma yolunda atılmış stratejik adımlar olarak yorumlanıyor.

Kaynak: Wired