Uzayda Acil Durum: NASA, Astronotlar İçin Yapay Zeka Doktorunu Test Ediyor

Mars ve derin uzay görevleri gibi Dünya'dan milyonlarca kilometre uzakta gerçekleştirilecek yolculuklarda, en büyük zorluklardan biri tıbbi acil durumlardır. Işık hızının sınırlı olması nedeniyle Dünya'daki bir doktorla kurulacak iletişimin gidiş-dönüş süresi saatleri bulabilir. NASA, bu ölümcül boşluğu doldurmak amacıyla astronotların sağlık durumlarını izleyecek, teşhis koyacak ve acil durumlarda tıbbi müdahale rehberliği yapacak yapay zeka tabanlı bir tıp asistanı (AI Medic) sistemini test etmeye başladı.

Red Hat ve uç bilişim (edge computing) teknolojileri ortaklığıyla geliştirilen bu yapay zeka sistemi, Dünya'ya veri göndermeye ihtiyaç duymadan, uzay aracının kendi yerel sunucuları üzerinde çalışıyor. Sistem, astronotların hayati bulgularını (nabız, oksijen seviyesi, vücut ısısı vb.) sürekli takip ederek anomalileri saniyeler içinde tespit edebiliyor. Olası bir yaralanma veya ani hastalık durumunda ise tıbbi uzmanlığı olmayan astronotlara, sesli ve görsel olarak ilk yardım veya cerrahi müdahale adımlarını adım adım tarif edebiliyor.

Derin Uzayda İletişim Gecikmesi ve Tıbbi Karar Mekanizmaları

Geleneksel uzay görevlerinde, Uluslararası Uzay İstasyonu'nda (ISS) bulunan astronotlar herhangi bir sağlık probleminde Dünya'daki uçuş kontrol merkezindeki doktorlarla anlık olarak görüşebiliyorlar. Ancak Mars görevinde bu süre 20 dakikaya kadar çıkabiliyor, bu da anlık kararlar gerektiren kanama veya kalp durması gibi durumlarda Dünya'dan gelecek yanıtın çok geç kalması anlamına geliyor. Yapay zeka tıp sistemi, bu gecikmeyi tamamen ortadan kaldırarak milisaniyeler düzeyinde reaksiyon gösteriyor.

NASA yetkilileri, sistemin sadece astronotları tedavi etmekle kalmayacağını, aynı zamanda uzay radyasyonunun insan fizyolojisi üzerindeki uzun vadeli yıkıcı etkilerini de izleyeceğini belirtiyor. Red Hat'in güvenli ve açık kaynaklı Kubernetes platformu üzerinde inşa edilen bu sistemin, ilerleyen yıllarda yeryüzündeki ücra kırsal bölgeler, kutup araştırma istasyonları ve askeri sahra hastanelerinde de hayat kurtarmak için kullanılması hedefleniyor.

Kaynak: The Register