Yapay Zeka Enerji Krizinde Tarihi Karar: New York Eyaleti Dev Veri Merkezlerinin İnşasını Durdurdu!

New York Eyaleti Çevre ve Elektrik Faturalarını Korumak İçin Düğmeye Bastı

Yapay zeka (AI) teknolojilerinin gelişim hızı, beraberinde devasa bir enerji ve altyapı krizini de getirdi. ABD'de New York Eyaleti Valisi Kathy Hochul, yapay zeka veri merkezlerinin (datacenter) elektrik şebekesine aşırı yük bindirmesi, halkın elektrik faturalarını artırması ve çevreye zarar vermesi endişeleri nedeniyle büyük çaplı veri merkezi projelerinin çevre izin başvurularını dondurduğunu açıkladı. Yaklaşık bir yıl sürmesi beklenen bu kararla New York, yapay zeka odaklı veri merkezi inşasına resmi olarak moratoryum (durdurma kararı) getiren ilk ABD eyaleti oldu.

Vali Hochul yaptığı açıklamada, "Veri merkezi projeleri New Yorkluların elektrik faturalarını artırma, doğal kaynaklarımızı tüketme ve belirsizlik yaratma tehdidi taşıyor. Halkımızı korumak benim sorumluluğumdur" ifadelerini kullandı.

50 Megavat Sınırı ve Taşınabilir Jeneratör Tehlikesi

Kararname, özellikle 50 Megavat (MW) ve üzerinde elektrik tüketim kapasitesine sahip devasa "hyperscale" veri merkezlerini hedef alıyor. Üretim, araştırma, eğitim ve sağlık tesisleri ise bu yasaktan muaf tutulacak.

Durdurma kararının arkasındaki teknik ve çevresel gerekçeler şu şekilde sıralanıyor:

• Seyyar Jeneratörlerle Hava Kirliliği: Veri merkezleri inşa edilirken şebeke bağlantısı tamamlanana kadar yüksek emisyonlu devasa seyyar jeneratörler kullanılıyor. This durum bölgedeki hava kalitesini ciddi şekilde bozuyor. (Örneğin Elon Musk’ın Colossus 2 veri merkezi projesi de bu jeneratörler yüzünden Temiz Hava Yasasını ihlal ettiği gerekçesiyle davalık olmuş durumda).
• Elektrik Faturalarının Artması: Eyalet Kamu Hizmetleri Departmanı (DPS), veri merkezlerinin yarattığı ek şebeke maliyetlerinin sıradan vatandaşların faturalarına yansımasını engellemek için veri merkezi operatörlerinin ödeme yapacağı bir sigorta ve güvence fonu kurulmasını değerlendiriyor.
• Vergi Muafiyetlerinin Kaldırılması: Vali Hochul, veri merkezlerine tanınan satış vergisi muafiyetlerini tamamen sonlandıracak yeni bir yasa tasarısı hazırlama sözü verdi.

Geliştiriciler Yasağı Nasıl Delebilir?

Daha önce Maine eyaleti de benzer bir durdurma kararı almaya çalışmış ancak yasa tasarısı vali tarafından veto edilmişti. New York'un bu moratoryumu diğer eyaletler için de bir referans noktası olabilir.

Ancak siber uzmanlar, 50 MW sınırının geliştiriciler tarafından aşılabileceğini belirtiyor. Büyük dil modellerini (LLM) eğitmek için tek bir devasa merkez gerekirken, eğitilmiş modelleri çalıştırmak (inference) için 50 MW altındaki çok sayıda küçük merkez yeterli oluyor. Ayrıca geliştiriciler, Nvidia’nın Spectrum-XGS gibi yüksek hızlı, düşük gecikmeli ağ anahtarlarını kullanarak, eyaletin farklı yerlerindeki küçük veri merkezlerini birbirine bağlayıp yasal sınırların etrafından dolaşabilirler.

Kaynak: The Register